Jeszcze kilkanaście lat temu Potęgowo było jedną z wielu popegeerowskich gmin w Polsce – z dominującym rolnictwem, ograniczonym budżetem i licznymi wyzwaniami rozwojowymi. Dziś określa się ją jako „wiatrakową potęgę” Pomorza oraz jeden z najlepszych przykładów na to, jak inwestycje w odnawialne źródła energii (OZE) mogą całkowicie odmienić lokalną rzeczywistość. Co sprawiło, że Potęgowo stało się jedną z najlepiej prosperujących gmin w Polsce? Jakie wnioski mogą z tego wyciągnąć inne samorządy, a jakie rolnicy?

„A może tak wiatraki?”
 
Choć trudno w to uwierzyć, to historia energetycznej przemiany Potęgowa rozpoczęła się od jednego pomysłu mieszkańca i jednej rozmowy. W 2001 roku prywatny właściciel ziemi zwrócił się do ówczesnego wójta z ideą budowy farmy wiatrowej na terenie gminy. Pomysł nie trafił do szuflady – wręcz przeciwnie, zapoczątkował proces, który kilka lat później przerodził się w największą lokalną inwestycję energetyczną.
 
Pierwsza farma wiatrowa została uruchomiona tu w 2008 roku. Dziś Potęgowo jest jednym z liderów energetyki wiatrowej w Polsce, dysponując 79 turbinami o łącznej mocy 163 MW. Kolejne 23 turbiny są już w fazie przygotowań. Jak podkreśla obecny wójt, Dawid Litwin, była to decyzja, która „ustawiła gminę na zupełnie innym poziomie” – zarówno ekonomicznie, społecznie, jak i strategicznie.
 
Pieniądze płynące z wiatru
 
W 2024 roku gmina Potęgowo uzyskała ponad 4,6 mln zł z tytułu podatku od turbin wiatrowych. To tylko część jej dochodów, ponieważ dzięki tym środkom gmina ma możliwość pozyskiwania większych funduszy zewnętrznych, inwestując je, np. jako wkład własny w rozwojowe projekty unijne i programy rządowe. W praktyce oznacza to, że rocznie Potęgowo realizuje inwestycje o wartości nawet 18–20 mln zł. Środki angażowane są w infrastrukturę, obejmującą nowe drogi, szkoły, oświetlenie, systemy kanalizacyjne oraz wiele innych niezbędnych przedsięwzięć do komfortowego i bezpiecznego życia mieszkańców. Nie należy zapominać, że budowa farm wiatrowych to także nowe i stabilne miejsca pracy.

Energia nie tylko dla sieci, ale także dla lokalnej społeczności
 
Choć większość energii trafia do krajowej sieci, część mieszkańców gminy korzysta z lokalnej biogazowni, która dostarcza im najtańszą ciepłą wodę i ogrzewanie w kraju. To rzadkość, a w Potęgowie stało się możliwe dzięki temu, że gmina postawiła na zieloną energię i lokalne rozwiązania.
 
Nie bez znaczenia są również działania inwestorów, takie jak wspieranie wydarzeń kulturalnych, zakup sprzętu dla straży pożarnej czy remonty dróg, które służą całej społeczności. Co istotne, są to działania wynikające z dobrze prowadzonego dialogu samorządu z firmami zajmującymi się odnawialnymi źródłami energii, a nie wymuszone przez okoliczności.
 
A co z rolnikami?
 
Wiatraki nie stanowią przeszkody dla rolnictwa – wręcz przeciwnie. Mieszkańcy gminy Potęgowo zauważają, że wiatrak zajmuje jedynie kilkadziesiąt metrów kwadratowych gruntu, a pozostałą część działki można nadal wykorzystywać w tradycyjny sposób: uprawiać zboże, hodować bydło czy prowadzić inne prace polowe.
 
Rolnicy mają możliwość samodzielnego negocjowania warunków dzierżawy z inwestorem, co przekłada się na dodatkowy, stabilny dochód – często przewyższający zyski z samej produkcji rolnej. W obliczu rosnących kosztów nawozów, paliw i pracy, może to być jeden z kluczowych argumentów.
 
Fundusz partycypacyjny — dodatkowy zysk dla mieszkańców

Nowo przyjęta ustawa dotycząca farm wiatrowych wprowadza mechanizm, który zwiększa bezpośrednie korzyści dla lokalnych społeczności. Zgodnie z założeniami funduszu partycypacyjnego, inwestorzy będą zobowiązani do corocznego przekazywania środków finansowych z każdego wiatraka do budżetu gminy, które będą przeznaczone na potrzeby mieszkańców.
 
Dlaczego o tym piszemy?

Nasza firma od 2012 roku wspiera gminy oraz rolników w planowaniu i realizacji projektów opartych na odnawialnych źródłach energii. Wierzymy, że OZE stanowią klucz do energetycznej suwerenności Polski. Gmina Potęgowo w województwie pomorskim jest doskonałym przykładem na to, że odważne decyzje samorządów przynoszą długofalowe korzyści. Dzięki współpracy z mieszkańcami oraz otwartości na nowe technologie, Potęgowo stało się pionierem energetyki wiatrowej i wzorem do naśladowania dla innych gmin w całym kraju.

Jeśli reprezentujesz gminę, jesteś rolnikiem lub właścicielem gruntu i chcesz dowiedzieć się, jak mądrze wykorzystać lokalny potencjał energii odnawialnej – porozmawiajmy. Nasi specjaliści pomogą Ci ocenić możliwości, zaplanować działania oraz przeprowadzić projekt w sposób bezpieczny i korzystny dla wszystkich stron.